Dla wielu pacjentów samo hasło „zastrzyk do oka” brzmi przerażająco. Tymczasem współczesne iniekcje doszklistkowe są procedurą krótką, bezbolesną i niezwykle skuteczną w leczeniu schorzeń siatkówki. Dzięki nim można zatrzymać lub nawet poprawić widzenie w chorobach takich jak zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD), obrzęk plamki cukrzycowy czy zakrzepy żylne siatkówki.
Jak krok po kroku wygląda podanie anty-VEGF lub steroidu?
Zabieg wykonywany jest w warunkach ambulatoryjnych, zwykle w sterylnym gabinecie zabiegowym. Całość trwa kilka minut.
- Znieczulenie:
Do oka podawane są krople znieczulające, często kilkukrotnie. Nie ma potrzeby stosowania zastrzyku znieczulającego – krople wystarczają, by całkowicie wyeliminować ból. - Odkażanie:
Okolice oka i spojówka są przemywane roztworem środka dezynfekcyjnego (najczęściej jodopowidonu). To może dać lekkie uczucie pieczenia, które szybko mija. - Sama iniekcja:
Lekarz delikatnie unieruchamia powieki za pomocą rozwórki, aby pacjent nie mrugał. Następnie wstrzykuje lek cienką igłą do wnętrza oka – dokładnie do ciała szklistego. Cała iniekcja trwa 2–3 sekundy.
Po podaniu lekarz może poprosić, by pacjent spojrzał w różne strony, aby lek równomiernie się rozprowadził.
Iniekcje doszklistkowe – co naprawdę czujesz i ile to trwa?
Wbrew obawom, pacjenci nie czują bólu podczas iniekcji. Można odczuć jedynie lekki ucisk lub „pstryknięcie” w oku. Cała procedura od wejścia do sali do wyjścia trwa zwykle 10–15 minut.
Po zabiegu możliwe są:
- uczucie ciała obcego w oku (jakby „piasek”),
- lekkie zaczerwienienie białkówki,
- widoczny mały pęcherzyk powietrza (tzw. „bąbelek”), który znika po kilku godzinach lub dniach,
- chwilowe pogorszenie widzenia przez obecność kropli i światła lamp zabiegowych.
Jak przygotować się w dniu zabiegu?
Zastrzyk nie wymaga szczególnego przygotowania, ale warto pamiętać o kilku praktycznych zasadach:
- Weź swoje leki ogólne (np. na ciśnienie, cukrzycę) – nie należy ich odstawiać.
- Zjedz lekki posiłek – nie przychodź na czczo, by uniknąć osłabienia.
- Nie używaj makijażu oka ani kremów wokół oczu.
- Nie prowadź samochodu po zabiegu – widzenie może być rozmazane przez kilka godzin, dlatego najlepiej przyjść z osobą towarzyszącą lub zamówić transport.
Pierwsze godziny po zabiegu
Bezpośrednio po iniekcji możesz zauważyć:
- zaczerwienienie oka – naturalna reakcja po nakłuciu,
- bąbelek powietrza – wygląda jak czarna plamka przesuwająca się w polu widzenia, znika samoistnie,
- uczucie piasku lub drapania – wynik działania środka odkażającego,
- łzawienie i lekka wrażliwość na światło.
Te objawy zwykle ustępują w ciągu 24–48 godzin. Pomagają sztuczne łzy bez konserwantów i odpoczynek.
Kalendarz podań i wizyt kontrolnych
Terapia anty-VEGF lub steroidowa wymaga powtarzalności. Leczenie przebiega w dwóch etapach:
- Loading dose – seria 3 iniekcji w odstępach 4–6 tygodni, aby „nasycić” siatkówkę lekiem.
- Maintenance – faza podtrzymująca, w której zastrzyki podaje się co 2–3 miesiące lub zgodnie z zasadą „treat & extend” (leczenie i stopniowe wydłużanie odstępów między podaniami).
Kontrole okulistyczne odbywają się zwykle przed każdym podaniem, aby ocenić ostrość widzenia i obraz siatkówki (OCT).
Zasady bezpieczeństwa domowego po zabiegu
Aby uniknąć infekcji i zapewnić spokojne gojenie:
- Nie dotykaj i nie pocieraj oka.
- Nie stosuj makijażu oczu przez 3–4 dni.
- Nie pływaj w basenie ani jeziorze przez tydzień.
- Unikaj kurzu, dymu i intensywnego wysiłku przez kilka dni.
- Zakraplaj zalecone krople z antybiotykiem (zazwyczaj 3 razy dziennie przez 5 dni).
Sygnały alarmowe – kiedy skontaktować się z lekarzem?
Choć powikłania są bardzo rzadkie, pewne objawy wymagają natychmiastowej reakcji. Skontaktuj się z kliniką lub izbą przyjęć, jeśli pojawi się:
- narastający ból oka lub głowy,
- nagłe pogorszenie widzenia („mgła”, ciemna plama, błyski),
- ropna wydzielina lub intensywne łzawienie,
- obrzęk powiek i silne zaczerwienienie.
Takie objawy mogą świadczyć o zakażeniu (zapalenie wnętrza gałki ocznej – endophthalmitis), które wymaga pilnego leczenia.
Podsumowanie:
Iniekcje doszklistkowe to bezpieczny, szybki i skuteczny sposób leczenia wielu chorób siatkówki. Znieczulenie w kroplach sprawia, że zabieg jest praktycznie bezbolesny, a drobne dolegliwości po podaniu ustępują w ciągu jednego–dwóch dni. Kluczem do sukcesu terapii jest regularność podań, przestrzeganie zasad higieny i czujność wobec niepokojących objawów. Dzięki temu zastrzyk do oka przestaje być powodem do paniki – staje się rutynowym elementem skutecznego leczenia i ochrony widzenia.